علم نجوم یا اختر شناسی سابقه ای طولانی دارد.انسانهای اولیه با کنجکاوی به آسمان نگاه میکردند و درباره ی حرکات سیارات می اندیشیدند. ساید بتوان گفت که سومریان قدیم نخستین قومی بودند که به بر رسی حرکات ستارگان پرداختند.مصری ها و چینی ها به خسوف و کسوف مه و خورشید توجه زیادی داشتند اما بابلی ها که شمس یا خورشید را می پرستیدند بیشتر به حرکات خورشید توجه داشتند.در لوحه هایی که در شهر سیپار در سال 1881 میلادی کشف شد نشانه هایی از پرستش شمس،خدای خورشید به چشم میخورد.بابلی ها اورا فرزند سین یا خدای ماه می دانستند.قدیمی ترین نشانه های فعالیتهای نجومنی بابلیان که در خطوط میخی لوحه ها ثبت شده است به سال2350 قبل از میلاد بر میگردد.

پرستش خورشید و ماه در میان مردم مصر نیز رواج داشت.

مصریانقدیم خدای خورشید را رع می نامیدند و آنرا می پرستیدند.انها عقیده داشتند که خدای بزرگ هر روز به هنگام طلوع با سوار شدن بر قایقی که بر پشت الهه آسمان مرسون به نوت قرار دارد از پهنه ی اقیانوس  فضا می گذرد. همچنین فکر می کردند که خورشید به هنگام غروب که در زیر افق فرو می رود حرکت خود را در دنیای تاریک زیر آسمان  ادامه میدهد.

در بین سال های 2500 و 1500 قبل از میلاد در محل استون هنج در انگلستان کنونی کاهنان ستاره شناس رصد خانه ای را بنا نهادند.

در سال624 قبل از میلاد ارسطاطالیس متولد شد.وی اولین منجم شناخته شده است و به کرویت زمین پی برد.چندی بعد ارسطو ستاره قطبی را کشف کرد.در سال 300 قبل از میلاد به فرمان بطلمیوس اول رصد خانه ای در اسکندریه ساخته شد.

در سال 279 قبل از میلاد یک دانشمند یونانی به نام آریستارخوس نظریه گردش زمین به دور خورشید را عنوان کرد اما دیگر دانشمندان یونانی نظریه اورا در کردند و بر نظریه بابلیان باقی ماندند.

هیپارکوس نخستین اختر شناسی بود که در ابزار های اختر شناسی دایره هارا به 360 درجه تقسیم کرد. او بعد های خورشید و ماه و فاصله ی آنها را از زمین اندازه گیری کرد و فاصله ی ماه تا زمین را 30 برابر قطر زمین دانست که رقمی درست است.هیپار کوس همچنین نخستین نقشه ی جهان را ترسیم نمود.

 بعد ها یونانی دیگری به نام کلاودیوس بطلمیوس که در مصر ززندگی می کرد نقشه ی بسیار پیچیده تری را رسم کرد که به منظومه بطلمیوسی مشهور شد.

منظومه ی بطلمیوسی را به طور خلاصه می توان چنین بیان کرد:

1.زمین در مرکز عالم قرار دارد و ساکن است.زمین داخل کره ی سماوی قرار دارد و تمامی ستارگان بر روی سطح مقعر این کره قرار دارند و حول یکی از اقمار خود میچرخند.

2.خورشید گرچه بر کره ی سماوی واقع شده است ولی حول دایره ای در جهت مخالف حرمت دورانی کره ی سماوی برگرد زمین می چرخد.

3.حرکت سیارات در نتیجه دو حرکت دایره ای شکل و مشابه است.هر سیاره ای روی دایره ای حرکت میکند و مرکز این دایره نیز خود دایره ی دیگری را می پیماید.زمین در مرکز دایره ی دوم قرار دارد و در مرکز مدار سیارات واقع نیست و به این دلیل مدار هریک از سیارات فلک، فلک خارج از مرکز عالم نام دارد. یعنی مرکز آنها بر مرکز عالم که زمین است منطبق نیست.دایره ای که مرکز هر سیاره بر آن حرکت می کند ((فلک ممثل))نامیده میشود.

این نظریه که ژؤسنتریک یا زمین مرکزی نامیده میشود تا قرن شانزدهم از اعتبار خاصی بر خوردار بود.از دیگر کتاب های بطلمیوس در نجوم تترابیلیوس بود که با نام کتاب الاربعه به زبان عربی ترجمه شد و چن زبان دیگر...

منبع: کتاب شگفتی های آسمان